Is de gemeente voorbereid op wetswijziging schuldhulpverlening?

College van Burgemeester & Wethouders
Postbus 35
4600 AA Bergen op Zoom
Onderwerp: Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening per 1-1-2021, is onze gemeente er al
op voorbereid?

Bergen op Zoom, 29 december 2020

Geacht college,

Op 1 januari 2021 treedt er een wijzing in werking op de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
(Wgs). De huidige Wgs gaat ervan uit dat inwoners zelf informatie aanleveren, zodat de gemeente hier
vervolgens een plan van aanpak voor schuldhulpverlening mee kan maken. Deze werkwijze werkt
vertragend en leidt tot langere wacht- en doorlooptijden, aangezien burgers zelf de benodigde
informatie dienen aan te leveren bij de gemeente, daarom wordt de wet gewijzigd.

De wijziging van de Wgs dient vervolgens twee doelen, namelijk:
1. Betere ontsluiting van persoonsgegevens als middel om schuldhulpverlening effectiever te maken;
Voor schuldhulpverlening is veel informatie nodig over de (financiële) situatie van de inwoner.
2. Vroegsignalering als wettelijke taak verankeren in de wet- en gegevensuitwisseling tussen
woningverhuurder en de gemeente, met als doel vroegsignalering, mogelijk maken.
Daarnaast wordt de toegang van zelfstandigen tot de schuldhulpverlening verduidelijkt.

In het document Q&A Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening van de VNG van 29 oktober
2020 lezen we het volgende:
De gemeente ontvangt vroegsignalen, (vanuit woningcoöperaties, NUTS bedrijven etc.) zodat de
gemeente een individueel hulpaanbod kan doen voor schuldhulpverlening.
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om elk ontvangen signaal op te volgen. Dit betekent dat de
gemeente actief contact moet zoeken met de inwoner om een aanbod voor schuldhulpverlening te
doen. Het staat de gemeente vrij om de manier te bepalen waarop contact wordt gezocht.
De gemeente dient binnen vier weken een aanbod te doen. (Bij bedreigende situaties, zoals
gedwongen woningontruiming of beëindiging van de levering van water, is de termijn drie
werkdagen).

In de huidige Wgs is vroegsignalering niet expliciet als taak opgenomen. Hierdoor ontstaat spanning
met de Algemene Verordening Gegevensbescherming wanneer schuldhulpverleners
persoonsgegevens willen gebruiken die zij van schuldeisers ontvangen. Deze juridische onzekerheid
is een belemmering voor gemeenten om te investeren in, of het opschalen van vroegsignalering. Dit
2
is een onwenselijke situatie, omdat uit de praktijkervaringen blijkt dat contact met inwoners met
schulden in een vroeg stadium positief uitwerkt. Door vroegsignalering expliciet als wettelijke taak op
te nemen, wordt de spanning met de AVG weggenomen. Zo ontstaat voor gemeenten de wettelijke
grondslag voor het verzamelen en verwerken van persoonsgegevens voor dit doel en kunnen
gemeenten uit eigen beweging hulp aanbieden.

Hoe verhouden bestaande convenanten vroegsignalering zich tot de wetswijziging? En tot het
landelijke convenant? Een gemeente verbindt zich pas aan het Landelijke convenant Vroegsignalering
wanneer de gemeente deze ondertekent. Tot die tijd blijven bestaande convenanten van kracht, mits
deze voldoen aan de wetswijziging. Het is dus belangrijk om de huidige convenanten te toetsen aan
de wetswijziging en waar nodig te actualiseren.

Aangezien deze wetswijziging al over een aantal dagen ingaat hebben wij de volgende vragen:

1. Is het college bekend met deze wetswijziging en is onze gemeente er al op voorbereid om
met deze nieuwe werkwijze op 1 januari te starten?
2. Voldoen onze huidige convenanten aan de wetswijziging en zo nee, hoe worden deze dan
geborgd?
3. Gaat de gemeente ook vanaf 1 januari daadkrachtig te werk wanneer zij vroegsignalen krijgt
vanuit derden, zodat de schulden van inwoners niet dramatisch oplopen en het traject van
de schuldhulpverlening lang(duriger) wordt?
4. Is er al overleg geweest met de woningcoöperaties, particuliere woningaanbieders, NUTS
bedrijven etc. om tot een gezamenlijk plan van aanpak te komen en zijn er mogelijk al
potentiële cliënten in beeld?
5. Kan de gemeente garanderen dat binnen vier weken na een vroegsignalering daadwerkelijk
een voorstel voor een individueel aanbod voor schuldhulpverlening aan een cliënt gedaan
kan worden?

Gewenste wijze van beantwoording: schriftelijk cf. art. 36 van het RvO.

Met vriendelijke groet,
Ans van Eekeren, burgerlid
Louis Wijten, raadslid